David Pieters

Unschooling en hoe wij onze kinderen en onszelf een nieuwe toekomst gaven

Unschooling en emigreren

Ik ga in dit artikel iets delen over onze keuze om met onze kinderen een andere route te bewandelen dan degene binnen het reguliere schoolsysteem. Bij ons begon dat met toch wel een knagend gevoel van binnen dat het ook anders kon. We voelden ons vaak vaak geleefd en beperkt door ‘het systeem’ in plaats van dat het ons diende. Ergens diep van binnen wisten we ook dat er een andere manier van leven mogelijk was.

In deze blog vertel ik je hoe ik met mijn gezin de overgang maakte naar een andere manier van leven waarbij we Nederland inruilden voor een ander bestaan buiten het schoolsysteem. Het is nogal allesomvattend. Het omhelst, onze dagelijke manier van leven, ons werk, onze plek in de maatschappij en ga zo maar door. Als je kiest voor een route die anders is dan wat als ‘de norm’ en ‘normaal’ wordt ervaren, dan weet je dat je op een avontuurlijk pad bent. Maar we ontdekten een leven waarin onze kinderen niet langer naar school hoefden te gaan om toch enorm veel te leren. Hoe de wereld ons klaslokaal werd en hoe we slow travel, leren en werken combineren. Met meer tijd en aandacht voor elkaar en meer avontuur, maar toch vooral met het gevoel dat we weer aan het roer staan van hoe wij als gezin willen leven. Een van de belangrijkste inzichten is de vraag of wij leven ten dienste van het systeem of dat het systeem ons dient. Wij merkten op een gegeven moment dat het systeem ons eerder belemmerde dan hielp.

Wake up

Vanaf het moment dat onze oudste zoon naar school moest, begon het bij ons te knagen. Eigenlijk al veel eerder, want voordat we kinderen hadden, genoten wij van een relatief vrij leven waarin we ons vooral richten op onze eigen ontwikkeling en waarin we ook met regelmaat voor langere perioden in het buitenland hadden gewoond of gereisd. We dachten nog dat de wereld voor ons open lag, tot we onze oudste zoon naar school moesten brengen! Ons relatief vrije leven was daarmee snel voorbij. En ergens is dat ook oke, het leven kent fases en zo ontwikkelen we ons. Maar toch…

In het gareel

Het vaste stramien van school, de manier van onderwijs en wat dit voor effect had op onze kinderen (we zagen ze veranderen) maakte ons niet echt blij. De CITO toetsen, prestatiedruk op school, de groepsdynamiek tussen kinderen onderling en jaar in jaar uit dezelfde gekte rond Sinterklaas, Kerst en Pasen (om maar iets te noemen). Het was niet echt het leven wat wij voor onszelf en onze kinderen voor ogen hadden, maar ja, wat doe je eraan…

Wat wij wel wilden

Wat wij wilden was diepere verbindingen en community met like-minded mensen die bewust in het leven stonden. Dat hadden we niet om ons heen. We wilden groeien en ontwikkelen en het liefst met mensen die dit ook heel bewust wilden beleven met hun kinderen. Het liefst wilden we een internationale gemeenschap van gezinnen om samen te groeien en te ontwikkelen buiten de gevestigde paden.

Internationale vrienden maken!

Settelen

Ons leven liep anders dan we aanvankelijk dachten en toen ons derde kind geboren werd dachten we dat het tijd werd om wat serieuzer te worden. We voelden ons niet zo vrij als we wisten dat mogelijk was en de realiteit was dat we ons vaak belemmerd voelden om te doen wat we wilden. Dat uitte zich vaak in praktische zaken zoals een lang weekend weg gaan naar familie die ver weg woonden (extra dagen vrij krijgen voor de kinderen zat er niet in) en wat we ‘de ratrace’ noemen, maar ergens wisten we ook niet hoe we eruit moesten komen. Wij waren zoekende mensen naar onszelf en het leven en hadden een sterke overtuiging dat er ‘meer’ was. Dit besef groeide trouwens op alle vlakken van ons leven.

In een periode van tien jaar waarin onze kinderen opgroeiden gingen we door allerlei fases en stelden we onself ook allerlei vragen. Misschien moesten we een duidelijker carrière pad en een plan voor onze toekomst maken. Al onze vrienden, familie en kennissen waren inmiddels goed gesetteld leek het, met huisje boompje beestje. Moesten wij ons ook maar eens voorgoed settelen? Verhuizen naar een andere plek in NL, een plek waar een vrije school was of een andere vorm van onderwijs die ons aansprak. Waar wij woonden was er weinig keuze, maar al voordat we kinderen hadden, onderzochten we alternatieve manieren van onderwijs.

Wat is er mis met het onderwijs?

Het is zeker niet mijn intentie om af te geven op het Nederlandse onderwijssysteem, en er is zeker een plek voor en sommige dingen hebben we in NL goed voor elkaar, maar ik kan er niet omheen om een aantal punten te benoemen die ook schadelijk zijn voor de ontwikkeling van kinderen. En die ligt niet op het leren lezen of schrijven, maar veel meer op het sociaal-emotionele. Het moeten presteren op jonge leeftijd, het onderlinge vergelijken. De volle klaslokalen met kinderen van dezelfde leeftijd. De grote aandacht voor kennis uit een boek. Het klaarstomen voor een maatschappij en een bepaald plaatje van hoe het leven moet zijn. En ik zag ook een vorm van indoctrinatie over hoe je in het leven moet staan. Hoe kinderen klaargestoomd worden om volgens de status quo te leven en denken. En daarbij alle kennis verzamelen die ze waarschijnlijk nooit nodig hebben. En zo kan ik nog wel even doorgaan…

Het schoolsysteem is niet fout, maar het is ook niet de enige weg naar Rome.

Kinderen stellen heel veel vragen en hebben een natuurlijk nieuwsgierigheid naar het leven. Het zit in ons allemaal om ons voortuderend te blijven ontwikkelen en te groeien. Wij ontdekten dat hoe langer onze kinderen op school zaten, hoe minder interesse ze hadden om vanuit zichzelf te leren. Ook merkten we dat hun gedrag veranderde naarmate ze langer op school zaten. Mijn zoon had een lange zomervakantie nodig om weer bij zichzelf te komen. Enin, iedere ouder zal zijn eigen verhaal en uitdagingen hebben in het leven en ook op school en met het onderwijs. De vraag is of je moet accepteren hoe het is, of dat er ook andere wegen. En natuurlijk zijn er andere wegen, maar die vergen wel meer van je als ouder. Want in feite besteden we het leren en opvoeden van onze kinderen grotendeels uit aan de overheid, middels school. Ik zou het fijn vinden als dat weer een open gesprek wordt, met de keuzevrijheid voor iedere ouder of je dat wel of niet wilt.

Onderwijs voor de nieuwe wereld

Onderwijs zou een hoger doel moeten dienen dan het aanleren van kennis en vaardigheden. Het gaat er om dat wij onze kinderen voorbereiden op de wereld van de toekomst, niet op de wereld van gisteren. Wat is dan de reden dat er zoveel tijd gaat in het aanleveren van academische vaardigheden? Zijn onze kinderen daarmee voorbereid om de toekomstige wereld? Ik denk van niet. Veel belangrijker is aandacht voor de persoon die ze kunnen worden. Dat ze zichzelf mogen zijn en op hun eigen manier en tempo mogen ontwikkelen en ontdekken. Dat ze leren om dicht bij zichzelf te blijven, gestuurd door hun eigen interesses en nieuwsgierigheid.

Beach life Bali

Kinderen het vertrouwen teruggeven

Uiteindelijk draait het allemaal om vertrouwen. Als wij vertrouwen hebben in onze kinderen, hoeven we ze niet te testen met CITO’s en andere toetsen. Als wij vertrouwen dat kinderen alles al in zichzelf hebben voor hun eigen ontwikkeling, dan geven we ze tijd om het op hun eigen ritme en manier te doen. Juist het duwen en trekken om ze toch vooral mee te laten doen met het hun klas en leeftijdsgroep zorgt voor zoveel frustratie en ongelukkige kinderen.

Onze kinderen deden het trouwens heel goed op school, qua prestaties. Mijn dochter Linde kwam vanaf de kleuterschool al iedere dag thuis met een sticker op haar voorhoofd! In groep drie en vier was ze de beste leerling van de klas en in groep vijf wilde ze het zo perfect doen dat ze er ongelukkig van werd. Ook dat is het gevolg van een systeem van straffen en belonen. Als je het goed doet krijg je een ster en wordt je geprezen, als je het niet goed doet, voel je je minder dan de rest van de klas.   

Vertrouwen hebben in je kinderen kan alleen als je zelf ook vertrouwen hebt in het leven en in jezelf. Dus als je van plan bent om buiten de gebaande paden te gaan, dan ga je daarmee ook een heel proces met jezelf aan. Een proces waarin je dus ook oog in oog komt te staan met jezelf. Dat is trouwens ook een belangrijk onderdeel van mijn begeleidingstrajecten. Uiteindelijk gaat het niet zozeer om hoe je met je kinderen om moet gaan, maar om hoe je met jezelf om gaat. Prachtig proces om echt voor jezelf en je leven te gaan staan.

De eerste stap naar verandering

Op een persoonlijk dieptepunt in 2017 (dit had niks met school te maken) besloot ik samen met mijn vrouw om het roer radicaal om te gooien en all-in te gaan voor het leven wat we echt wilden. Vanaf dat moment begonnen we te werken aan de toekomst die we samen voor ogen hadden.

Naar het buitenland vertrekken

We zetten alles in om onze kwaliteiten en vaardigheden in te gaan zetten voor een locatie onafhankelijk bedrijf zodat we overal ter wereld konden werken met datgene waar we gepassioneerd over waren. Ik stopte mijn werk in het bedrijf wat ik zou overnemen. Het paste niet meer bij me. Ons nieuwe online bedrijf was de basis om de stap te zetten die we wilden zetten: onze kinderen uit school te halen en voor onbepaalde tijd naar het buitenland vertrekken.

Vrijheid

De regie terug nemen

Het moment dat we in september 2018 de kinderen voor de laatste keer uit school haalden na een feestelijke traktatie en mooi afscheid, voelde voor ons alsof we weer aan het roer van ons leven gingen staan en we onze kinderen weer terug hadden. In oktober zaten we in het vliegtuig en gingen we op weg naar een totaal nieuw leven.

Drie jaar verder

De reis naar unschooling heeft ons geleerd om op een totaal andere manier naar het leven en naar onze kinderen te kijken. Onze kinderen zijn trouwens niet voortdurend alleen maar thuis geweest. Onze jongste dochter gaat momenteel voor vier dagen naar een kleine alternatieve school (totaal niet te vergelijken met regulier onderwijs) waar ze allerlei nieuwe dingen leert. Onze oudste twee kinderen werken met kleine homeschool groepen. En we gebruiken een Engelse (Amerikaanse) lesmethode voor thuis. Tuurlijk was het niet vanaf dag een een succes, maar we leerden de afgelopen jaren met vallen en opstaan een nieuwe levensstijl. En ook daarin stellen we soms bij.

Ieder kind is anders. Voor sommige kinderen is structuur belangrijker dan voor andere kinderen. Sommige kinderen gedijen prima in het onderwijssysteem, andere kinderen totaal niet. Wij ontdekten dat we ook zonder het onderwijssysteem onze kinderen van alles konden bieden waardoor ze zich bleven ontwikkelen. Ze groeien op als blije, vrije en blote-voeten kinderen.

En hun toekomst? Ik kon me nog wel eens zorgen maken over hun toekomst, maar ook dat wordt steeds minder naar mate ik zie dat zij alles in zich hebben om zichzelf te ontwikkelen tot wie zij werkelijk zijn en dat ze vanuit hun eigen interesses en vanuit wie zij zijn, de wereld tegemoet treden. En ook dat heeft weer met vertrouwen te maken. En liefde, veel liefde. Wat het mij heeft gebracht? Een hechte band met mijn kinderen en een enorm mooi leerproces als gezin. Is het een makkelijke weg? Dat zal ik niet zeggen. Niks is makkelijk. Dat is niet waarom je het zou moeten doen. En het hangt heel erg af van jezelf en van de keuzes die je samen als gezin maakt als je dit avontuur aan wilt gaan.

In 2019 in Bali

Wat wil jij?

Mijn hart volgen betekende voor mij als man en vader van een gezin ook hard werken aan mezelf. Aan mijn mindset, belemmerende overtuigingen, aan het achterlaten van oude verhalen over wie ik was en over het gaan schrijven van nieuwe verhalen. Doorzetten als het moeilijk is, blijven geloven in jezelf en in wat je wilt. Trouw blijven aan je idealen en vul maar in…

Kortom: je verlangens volgen is een avontuurlijke reis die je met vallen en opstaan maakt. Maar als het jouw diepe wens is dan weet ik dat het het waard is en je een prachtig avontuur tegemoet gaat.

Hulp bij jouw reis naar een locatieonafhankelijk leven?

De doorbraak voor mij was dat ik mijn geloof in mezelf weer terugvond! Dat ik weer ging geloven in een groter verhaal over wie ik ben, wat mijn missie is en waartoe ik in staat ben.

De afgelopen jaren heb ik gezinnen mogen inspireren en begeleiden in het nemen van deze grote stap. Via de Happiness Lifestyle Academy begeleid ik bij het (starten) van een online onderneming, het vinden van je passie, en ook bij alles wat er in de onderstroom naar boven komt bij het nemen van deze grote stap en de uitdagingen die je in jezelf moet overwinnen.

Wil je meer weten over onze ervaringen en keuzes rondom onderwijs en leren, luister naar Podcast nr. 24 waarin ik samen met Tryntsje meer vertel over hoe we met de kinderen en als gezin leven.

Gratis kennismakingsgesprek

Ben je serieus met je plannen? Zou jij gecoacht willen worden door iemand die ervaring heeft bij alles wat er komt kijken bij het nemen van deze avontuurlijke stap? Ik help je bij je bedrijf, adviseer je welke stappen je wanneer moet nemen, kan je alles vertellen over hoe je je kinderen uit school haalt en hoe je jouw droom tot een succes maakt. Neem contact met me op door me een mailtje te sturen met je motivatie en wie weet spreek ik je snel!

Met mijn jongste dochter Ize
Surfen
Share on facebook
Facebook
Share on linkedin
LinkedIn
Share on whatsapp
WhatsApp

Als je mijn artikelen en Podcast interessant vindt, schrijf je dan in voor de Insiders Club.

Ik stuur alleen een mail als er een nieuwe Podcast online gaat. Zo ben je als eerste op de hoogte van inspirerende content.

Het Menu