David Pieters

Unschooling en hoe wij onze kinderen en onszelf een nieuwe toekomst gaven

Unschooling en emigreren

Wat is unschooling en kan dat in Nederland? Ik ga in dit artikel iets delen over onze keuze om met onze kinderen een andere weg te gaan dan binnen het reguliere schoolsysteem zoals we dat in Nederland gewend zijn. En nee, unschoolen mag in Nederland officieel niet. Er is schoolplicht. Dat betekent dat je kind verplicht naar een gebouw moet. Ook thuisonderwijs mag officieel niet. Natuurlijk zijn er uitzonderingen op de regel. Maar onze conclusie was: dan vertrekken we naar het buitenland, emigreren dus ja, eerst als digitale nomaden, want ja, dat wilden we toch al, dus die twee elementen kwamen mooi bij elkaar. 

Bij ons begon dat met toch wel een knagend gevoel van binnen dat het ook anders kon. We voelden ons vaak vaak geleefd en beperkt in plaats van dat het dagelijkse leven ons diende. Ergens diep van binnen wisten we ook dat er een andere manier van leven mogelijk was. De vraag was natuurlijk, hoe komen we van ons leven hier, naar waar we naartoe willen?

In deze blog vertel ik je hoe ik met mijn gezin deze overgang maakte. Naar een andere manier van leven waarbij we ons leven in Nederland inruilden voor een toch wel compleet andere manier van leven. Het is nogal allesomvattend. Het omhelst onze dagelijke manier van leven, ons werk, onze opvoeding en onze plek in de maatschappij en ga zo maar door. 

Als je kiest voor een route die anders is dan wat als ‘de norm’ en ‘normaal’ wordt ervaren, dan weet je dat je op een avontuurlijk pad bent. Maar we ontdekten een leven waarin onze kinderen niet langer naar school hoefden te gaan om toch enorm veel te leren. Hoe de wereld ons klaslokaal werd en hoe we een aantal jaren slow travel, leren en werken combineerden om uiteindelijk te settelen op de plek waar voor ons in 2018 allemaal begon: Bali. 

Ik kan niet zeggen dat ons leven precies is wat we er van tevoren van verwachten. Wat we wel ervaren is veel meer tijd en aandacht voor elkaar en meer avontuur, en toch ook vooral het gevoel dat we weer aan het roer staan van hoe wij als gezin willen leven. Dit is onze reis, ons avontuur en wij staan aan de roer van dit schip wat we ons gezin noemen. 

Door de jaren heen heb ik heel veel mensen gezien die met de beste bedoelingen de bestaande onderwijssystemen wilden veranderen. En ook al heb ik daar respect voor, onze conclusie was dat we daar niet op konden wachten, omdat onze kinderen al lang volwassen zouden zijn, mocht die grote verandering er ooit komen. 

Wake up

Vanaf het moment dat onze oudste zoon naar school moest, begon het bij ons te knagen. Eigenlijk al veel eerder, want voordat we kinderen hadden, genoten wij van een relatief vrij leven waarin we ons vooral richten op onze eigen ontwikkeling en waarin we ook met regelmaat voor langere perioden in het buitenland hadden gewoond of gereisd. We dachten nog dat de wereld voor ons open lag, tot we onze oudste zoon naar school moesten brengen! Ons relatief vrije leven was daarmee snel voorbij. En ergens is dat ook oke, het leven kent fases en zo ontwikkelen we ons. Maar toch…

In het gareel

Het vaste stramien van vijf dagen naar school, de manier van onderwijs en wat dit voor effect had op onze kinderen (we zagen ze veranderen) maakte ons niet echt blij. De CITO toetsen, prestatiedruk, de groepsdynamiek tussen kinderen onderling en jaar in jaar uit dezelfde gekte rond Sinterklaas, Kerst en Pasen (om maar iets te noemen). Het was niet echt het leven wat wij voor onszelf en onze kinderen voor ogen hadden, maar ja, wat doe je eraan… Veel gezinnen vinden het normaal dat ze eigenlijk weinig zelf te kiezen hebben. Het leven neemt het over en het gaat nu eenmaal zoals het gaat, maar wat als je zelf iets te kiezen hebt?

Wat wij wel wilden

Wat wij verlangden was verbindingen en community met like-minded mensen. Mensen die bewust in het leven stonden. Het liefst wilden we een internationale gemeenschap van gezinnen om samen te groeien en te ontwikkelen buiten de gevestigde paden.

 

Internationale vrienden maken!

Settelen

Ons leven liep anders dan we aanvankelijk dachten en toen ons derde kind geboren werd dachten we dat het tijd werd om wat serieuzer te worden. We voelden ons niet zo vrij als we wisten dat mogelijk was en de realiteit was dat we ons vaak belemmerd voelden om te doen wat we wilden. Dat uitte zich vaak in praktische zaken zoals een lang weekend weg gaan naar familie die ver weg woonden (extra dagen vrij krijgen voor de kinderen zat er niet in) en wat we ‘de ratrace’ noemen, maar ergens wisten we ook niet hoe we eruit moesten komen. Wij waren zoekende mensen naar onszelf en het leven en hadden een sterke overtuiging dat er ‘meer’ was. Dit besef groeide trouwens op alle vlakken van ons leven.

In een periode van tien jaar waarin onze kinderen opgroeiden gingen we door allerlei fases en stelden we onself ook allerlei vragen. Misschien moesten we een duidelijker carrière pad en een plan voor onze toekomst maken. Al onze vrienden, familie en kennissen waren inmiddels goed gesetteld leek het, met huisje boompje beestje. Moesten wij ons ook maar eens voorgoed settelen? Verhuizen naar een andere plek in NL, een plek waar een vrije school was of een andere vorm van onderwijs die ons aansprak. 

Wat is er mis met het onderwijs?

Het is zeker niet mijn intentie om af te geven op het Nederlandse onderwijssysteem, Er is zeker een plek voor en sommige dingen hebben we in NL goed voor elkaar. Maar het leven is een package deal en de vraag is of de voordelen opwegen tegen de nadelen. Toch ik kan er niet omheen om een aantal punten te benoemen die niet bevorderlijk zijn voor de ontwikkeling van kinderen. En die ligt niet op het leren lezen of schrijven, maar veel meer op het sociaal-emotionele. Het moeten presteren op jonge leeftijd, het onderlinge vergelijken. De volle klaslokalen met kinderen van dezelfde leeftijd. De grote aandacht voor kennis uit een boek. En dan de groepsdruk op middelbare scholen en de de belangrijkste vraag die alle kinderen aan hun ouders stellen: ‘waarom moet ik dit leren of weten?’ En het antwoord is: dat moet gewoon want ja, dat hebben we zo bedacht… 

Het schoolsysteem is niet fout, maar het is ook niet de enige weg naar Rome.

Kinderen stellen heel veel vragen en hebben een natuurlijk nieuwsgierigheid naar het leven. Het zit in ons allemaal om ons voortuderend te blijven ontwikkelen en te groeien. Wij ontdekten dat hoe langer onze kinderen op school zaten, hoe minder interesse ze hadden om vanuit zichzelf te leren. Ook merkten we dat hun gedrag veranderde naarmate ze langer op school zaten. Mijn zoon had een lange zomervakantie nodig om weer bij zichzelf te komen. Enin, iedere ouder zal zijn eigen verhaal en uitdagingen hebben in het leven en ook op school en met het onderwijs. De vraag is of je moet accepteren hoe het is, of dat er ook andere wegen. En natuurlijk zijn er andere wegen, maar die vergen wel meer van je als ouder. Want in feite besteden we het leren en opvoeden van onze kinderen grotendeels uit aan de overheid, middels school. Ik zou het fijn vinden als dat weer een open gesprek wordt, met de keuzevrijheid voor iedere ouder of je dat wel of niet wilt.

Onderwijs voor de nieuwe wereld

Onderwijs zou een hoger doel moeten dienen dan het aanleren van kennis en vaardigheden. Het gaat er om dat wij onze kinderen voorbereiden op de wereld van de toekomst, niet op de wereld van gisteren. Wat is dan de reden dat er zoveel tijd gaat in het aanleveren van academische vaardigheden? Zijn onze kinderen daarmee voorbereid om de toekomstige wereld? Ik denk van niet. Veel belangrijker is aandacht voor de persoon die ze kunnen worden. Dat ze zichzelf mogen zijn en op hun eigen manier en tempo mogen ontwikkelen en ontdekken. Dat ze leren om dicht bij zichzelf te blijven, gestuurd door hun eigen interesses en nieuwsgierigheid.

 

Beach life Bali

Kinderen het vertrouwen teruggeven

Uiteindelijk draait het allemaal om vertrouwen. Als wij vertrouwen hebben in onze kinderen, hoeven we ze niet te testen met CITO’s en andere toetsen. Als wij vertrouwen dat kinderen alles al in zichzelf hebben voor hun eigen ontwikkeling, dan geven we ze tijd om het op hun eigen ritme en manier te doen. Juist het duwen en trekken om ze toch vooral mee te laten doen met het hun klas en leeftijdsgroep zorgt voor zoveel frustratie en ongelukkige kinderen.

Onze kinderen deden het trouwens heel goed op school, qua prestaties. Mijn dochter Linde kwam vanaf de kleuterschool al iedere dag thuis met een sticker op haar voorhoofd! In groep drie en vier was ze de beste leerling van de klas en in groep vijf wilde ze het zo perfect doen dat ze er ongelukkig van werd. Ook dat is het gevolg van een systeem van straffen en belonen. Als je het goed doet krijg je een ster en wordt je geprezen, als je het niet goed doet, voel je je minder dan de rest van de klas.   

 

Ons onderwijs wordt getypeerd door het gebrek aan vertrouwen in kinderen. Dat blijkt uit de grote mate van sturing, toetsing en druk die kinderen voelen om mee te doen in een vorm. Onze hele maatschappij is eigenlijk gebaseerd op een diep wantrouwen. Terwijl we weten dat vertrouwen de basis is van alles wat we creëren. Ik denk dat dat een universeel principe is wat we in ons onderwijssystemen en ook als ouders vaak nog niet begrijpen. Dat we nog veel te vaak onszelf en kinderen langs een lat leggen waarmee we gaan meten en vergelijken. Dat eindeloze vergelijken is een soort ziekte van de maatschappij waar kinderen al op jonge leeftijd mee geïnfecteerd worden. Dat vinden we blijkbaar heel lastig om los te laten. Hoe vaak zijn onze verwachtingen van een kind leidend in hoe we opvoeden en onderwijs invullen? Terwijl ieder kind op zijn of haar eigen tijd en manier er wel komt, zolang wij als ouders en begeleiders niet in de weg gaan staan, maar als een liefdevolle en aanwezige kracht er voor ze zijn? En dat zij voelen dat ze het in dit leven nooit alleen hoeven te doen.

Vertrouwen hebben in je kinderen kan alleen als je zelf ook vertrouwen hebt in het leven en in jezelf. Dus als je van plan bent om buiten de gebaande paden te gaan, dan ga je daarmee ook een heel proces met jezelf aan. Een proces waarin je dus ook oog in oog komt te staan met jezelf. Uiteindelijk gaat het niet zozeer om hoe je met je kinderen om moet gaan, maar om hoe je met jezelf om gaat. Prachtig proces om echt voor jezelf en je leven te gaan staan.

De eerste stap naar verandering

Op een persoonlijk dieptepunt in 2017 (dit had niks met school te maken) besloot ik samen met mijn vrouw om het roer radicaal om te gooien en all-in te gaan voor het leven wat we echt wilden. Vanaf dat moment begonnen we te werken aan de toekomst die we samen voor ogen hadden.

Naar het buitenland vertrekken

We zetten alles in om onze kwaliteiten en vaardigheden in te gaan zetten voor een locatie onafhankelijk bedrijf zodat we overal ter wereld konden werken met datgene waar we gepassioneerd over waren. Ik stopte mijn werk in het bedrijf wat ik zou overnemen. Het paste niet meer bij me. Ons nieuwe online bedrijf was de basis om de stap te zetten die we wilden zetten: onze kinderen uit school te halen en voor onbepaalde tijd naar het buitenland vertrekken.

 

Vrijheid

De regie terug nemen

Het moment dat we in september 2018 de kinderen voor de laatste keer uit school haalden na een feestelijke traktatie en mooi afscheid, voelde voor ons alsof we weer aan het roer van ons leven gingen staan en we onze kinderen weer terug hadden. In oktober zaten we in het vliegtuig en gingen we op weg naar een ander leven.

Human Design voor kinderen

Vanaf het begin van onze reis zijn we met het Human Design systeem gaan werken om onszelf en onze kinderen beter te leren kennen. Inmiddels geven we ook cursussen voor andere ouders die middels Human Design meer inzicht in zichzelf willen en ik gebruik het in mijn coaching. Wil je meer weten over kinderen en Human Design kijk dan even hier.

Vier jaar verder

De reis naar unschooling heeft ons geleerd om op een andere manier naar het leven en naar onze kinderen te kijken. Onze kinderen zijn trouwens niet voortdurend alleen maar thuis geweest. Onze jongste ging een tijd naar een kleine alternatieve school (niet te vergelijken met regulier onderwijs). Onze oudste twee kinderen werken met kleine homeschool groepen. En we gebruiken een Engelse (Amerikaanse) lesmethode voor thuis. Het was zeker niet vanaf dag een een succes, maar we leerden de afgelopen jaren met vallen en opstaan een nieuwe levensstijl aan. En ook daarin stellen we soms bij. Na vier jaar kunnen we eindelijk zeggen dat we onze stabiliteit en rust gevonden hebben in deze levenststijl. 

Ieder kind is anders. Voor sommige kinderen is structuur belangrijker dan voor andere kinderen. Sommige kinderen gedijen prima in het onderwijssysteem, andere kinderen totaal niet. Wij ontdekten dat we ook zonder het onderwijssysteem onze kinderen van alles konden bieden waardoor ze zich bleven ontwikkelen. Ze groeien op als blije, vrije en blote-voeten kinderen.

 

 

In 2019 in Bali

Hoe het eenvoudig kan?

Wat ik steeds scherper ging zien, na vier jaar buiten gebaande paden, is dat het leven in de basis vrij eenvoudig is. Als het gaat om de ontwikkeling van kinderen zou je heel simpel kunnen zeggen: ontdek en ontwikkel je natuurlijke talent, meestal iets waar je interesse naar uitgaat, wat je leuk vindt, waar je energie van krijgt en waar je affiniteit mee hebt. Ontwikkel jezelf en je talent verder. Als je daarmee in je levensonderhoud wilt voorzien, leer dan ook ondernemerschap. In principe heb je daar geen school voor nodig, wel vaardigheden die je moet ontwikkelen. En rolmodellen die het al voorleven. Het leer en ontwikkelingsproces ontstaat meestal op een natuurlijke manier wanneer je de innerlijke motivatie daarvoor voelt. Maar omdat we zo ver verwijderd zijn van natuurlijke leerprocessen is alles in onze maatschappij gebaseerd op sturen, meten, vergelijken en controleren, vaak vanuit een angst dat het anders niet goed komt. En dat is ook de energie die kinderen vaak meekrijgen van ouders en school. Wat mij betreft is er dus een grote transitie nodig in ons denken en handelen rondom de manier waarop we kinderen willen klaarstomen voor deze wereld.

Hulp bij jouw eigen proces?

De afgelopen jaren hebben we veel mensen mogen inspireren en begeleiden in het nemen van deze of soortgelijke stappen. Via de Happiness Lifestyle Academy begeleid ik samen met Michel van de Logt mensen bij het (starten) van een online onderneming, het vinden van je passie, en ook bij alles wat er bij deze avontuurlijke reis naar boven komt in de onderstroom.

Deelnemen aan onze mastermind of persoonlijke coaching?

Waar sta jij? Sta jij op het punt om zelf een grote sprong in het diepe te zetten? Wil je daarbij begeleiding of zou jij deel willen nemen aan onze mastermind of persoonlijk gecoacht willen worden? Of ben je nog zoekend en wil je eens doorpraten over jouw situatie? Voel je vrij om even contact met me op te nemen door me een mailtje te sturen met je motivatie en wie weet spreek ik je snel!

 

LinkedIn
Twitter
WhatsApp
Facebook

Op de hoogte blijven van publicaties en nieuwe Podcasts?

Mijn thema's gaan over persoonlijke groei in een veranderende wereld. Over bewustwording, Human Design, ondernemen je eigen eigenwijze weg gaan. Ik stuur max 2x per maand een e-mail.​

Het Menu